Basın Kartı Yönetmeliği ne diyor? Madde madde özet
Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulmuş, 10/4/2023 tarihli ve 32159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Dayanağı 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8. maddeleridir BKY m.3. On bölüm, 51 madde ve bir geçici maddeden oluşur; 6/6/2024 tarihli 8624 sayılı Kararla altı maddesi değiştirilmiştir. 2018 tarihli 465 sayılı Kararla yürürlüğe konulan önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır BKY m.49.
Mevzuat uyarısı. Bu sayfadaki hukuki bilgiler 3 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre derlenmiştir ve hukuki danışmanlık değildir. Kanun, yönetmelik ve idari uygulamalar değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynakları (mevzuat.gov.tr, iletisim.gov.tr, bik.gov.tr) kontrol edin ve gerekirse bir hukukçuya danışın. KEYDAL, bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden sorumlu tutulamaz.
Bu sayfada
Yönetmeliğin künyesi ve dayanağı
- Adı
- Basın Kartı Yönetmeliği
- Karar
- 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
- Resmî Gazete
- 10/4/2023, sayı 32159
- Dayanak
- 5187 sayılı Basın Kanunu ek m.1–8 (7418 sayılı Kanunla eklenmiştir) 5187 ek m.8
- Değişiklik
- 5/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı CB Kararı (RG 6/6/2024, 32568); m.14, 16, 23, 24, 25, 26
- Yürürlükten kaldırdığı
- 13/12/2018 tarihli ve 465 sayılı CB Kararıyla yürürlüğe konulan Basın Kartı Yönetmeliği BKY m.49
- Yürütme
- İletişim Başkanı BKY m.51
2022'ye kadar basın kartı yalnızca yönetmelikle düzenleniyordu. 7418 sayılı Kanun, kart türlerini, alabilecek kişileri, şartları, Komisyonu ve iptal hâllerini doğrudan Basın Kanunu'na ek madde olarak ekledi 5187 ek m.1; Yönetmelik bu çerçevenin ayrıntısını doldurur. Bu yüzden sitedeki atıflar hem Kanuna ("5187 ek m.") hem Yönetmeliğe ("BKY m.") yapılır.
Birinci bölüm: amaç, kapsam, tanımlar (m.1–4)
m.1Amaç
Kartların niteliği, türü ve şekli; medya kuruluşları ile kişilerde aranacak şartlar; unvan ve kontenjanlar; istenecek belgeler; iptal ve iade hâlleri; Komisyonun çalışma usulü BKY m.1.
m.2–3Kapsam ve dayanak
Başkanlıkça verilecek kartlara ilişkin iş ve işlemler ile Kanuna göre kart alabilecekler BKY m.2; dayanak 5187 ek m.1–8 BKY m.3.
m.4Tanımlar
Otuz civarı tanım içerir. Öne çıkanlar: basın kartı "tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmî nitelikte kimlik belgesi" (a); gazeteci, 5953 kapsamında fikir ve sanat işlerinde ücretle çalışanlar ile radyo-TV ve TRT haber birimlerinde çalışanlar (h); internet haber sitesi, belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde içerik sunan süreli yayın (k); medya mensubu, radyo, televizyon ve süreli yayınların medya faaliyeti yürüten çalışanları (n); yaygın süreli yayın tanımına haber ajansı ve internet haber sitesi yayınları da dâhildir (t) BKY m.4.
İkinci bölüm: genel esaslar (m.5–9)
m.5Niteliği
Kart, Başkanlıkça verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilecek resmî nitelikte kimlik belgesidir BKY m.5.
m.6Türleri ve şekli
Beş tür: göreve bağlı, süreli, geçici, serbest, sürekli. Şekil, tasarım, güvenlik öğeleri ve kartta yer alacak bilgiler Başkanlıkça belirlenir BKY m.6. Renk bu nedenle hukuki bir tür değildir; bkz. turkuaz basın kartı.
m.7Kart alabilecek kişiler
Yedi grup sayılır (medya kuruluşlarının Türk vatandaşı mensupları, yayın sahipleri ve RTV yönetim kurulu başkanları, yabancı medya mensupları, yurt dışındaki Türk kuruluşlarının sahip ve çalışanları, yurt dışında serbest çalışanlar, kamu enformasyon personeli, medya sendika ve dernek yöneticileri). Medya dışı özel sektör, meslek kuruluşları ve yabancı temsilciliklerin yayın personeline verilemez BKY m.7.
m.8Genel şartlar
Yedi bent: 18 yaş; en az lise; kısıtlı/yasaklı olmama; sayılan suçlardan hüküm giymeme; terör suçlarından hüküm giymeme; 5187 m.25/2 suçlarından hüküm giymeme; 5953'e uygun sözleşme ve bir aydan uzun ara vermeme; medya dışı ticari faaliyette bulunmama. Yayın sahipleri, RTV yönetim kurulu başkanları, kamu çalışanları ve yabancı kuruluşlardaki Türk gazetecilerde (f) ve (g) aranmaz BKY m.8. Ayrıntı: basın kartı alma şartları.
m.9Yabancı medya mensuplarında şartlar
Görevlendirme belgesi, 6735 sayılı Kanun'a göre çalışma izni, takdim mektubu; karşılıklılık esası BKY m.9.
Üçüncü bölüm: türlerine göre kartlar (m.10–14)
m.10Göreve bağlı
Medya kuruluşunda çalışan Türk vatandaşı medya mensupları ve enformasyon görevlileri; TRT aracılığıyla başvuranlarda sözleşme şartı aranmaz BKY m.10. Bkz. sarı basın kartı.
m.11–12Süreli ve geçici
Süreli: görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensupları BKY m.11. Geçici: haber amacıyla geçici süre gelen yabancı medya mensupları BKY m.12.
m.13Serbest
Geçici süre çalışmayan veya yurt dışında serbest çalışan Türk vatandaşları; en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılıştan itibaren bir ay içinde başvuru; 12/18/24 ay süre; yurt dışı için büyükelçilik teyidi BKY m.13. Bkz. serbest basın kartı.
m.14Sürekli
En az 18 yıl mesleki hizmet, ömür boyu; sözleşme şartı aranmaz; yabancılara verilmez; 2024: serbest kart dönemlerinin en fazla 24 ayı hesaba katılır BKY m.14. Bkz. sürekli basın kartı.
Dördüncü bölüm: medya kuruluşlarında aranan şartlar (m.15–18)
m.15Gazete ve dergiler
5187 beyannamesi ve başsavcılık alındı belgesi; yayın türünün tanıma uygunluğu; ilan-reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması; alıntı sınırları; düzenli yayım; matbaa baskısı; her sayının beş gün içinde bölge müdürlüğüne gönderilmesi; rayiç bedelle satış; değişiklik bildirimi BKY m.15.
m.16Haber ve fotoğraf ajansları
Düzenli yayım; her sayının bölge müdürlüğüne gönderilmesi ve 2024: "DES'e yüklenmesi" yerine "elektronik ortamda Başkanlığa iletilmesi"; daha önce kart taşımış, 5953 kapsamında en az beş gazeteci; ücretli haber satış sözleşmesi BKY m.16.
m.17Radyo ve televizyonlar
6112'ye uygun yasal yayın izni; yayın ilkelerine ve program oranlarına uyum; düzenli yayın; değişiklik bildirimi BKY m.17.
m.18İnternet haber siteleri
Beyanname ve alındı belgesi; haber paylaşımına özgülenme; m.27'deki asgari çalışan sayısı; kesintisiz erişim; özgün ve güncel günlük içerik; alıntı kuralları; değişiklik bildirimi BKY m.18. Bkz. internet haber sitesi basın kartı.
Beşinci bölüm: unvanlar ve kontenjanlar (m.19–27)
m.19Günlük siyasi gazeteler
İmtiyaz sahibinden muhabire, foto muhabirinden karikatüriste on dört unvan grubu. Kontenjan yüzölçümüne bağlı: 1,20 m² üzeri yurt içi sınırsız; 0,80–1,19 m² yerel gazetede sahip + 8; 0,60–0,79 m² sahip + 3; 0,40–0,59 m² sahip + 1; 0,39 m² ve altı kabul edilmez BKY m.19.
m.20–22Haftalık, siyasi olmayan ve on beş günlük yayınlar
Haftalık siyasi gazete ve dergilerde yüzölçümü ve sayfa sayısına göre 25/10/3/1 çalışan kademeleri BKY m.20; siyasi olmayan gazete ve dergilerde daha dar kontenjanlar BKY m.21; on beş günlük gazeteler ve seyrek dergilerde unvan listesi kısalır, üç aydan seyrek yayımlananlar kabul edilmez BKY m.22.
m.23Anadolu Ajansı
2024'te başlığıyla birlikte yeniden yazıldı: yönetim kurulu, genel müdür ve yardımcıları, direktörler, koordinatör ve müdürler, bölge müdürleri, baş/kıdemli/yardımcı muhabir, foto muhabiri, kameraman, grafiker, kurgucu ve yayıncılar. Haber alanında çalışmayanlara kart verilmez BKY m.23.
m.24Haber ve fotoğraf ajansları
2024: başlık ve fıkralar "haber ve fotoğraf ajansları" olarak düzeltildi. En az on günlük siyasi gazete veya beş yaygın RTV ile sözleşmesi ve en az on kartlı gazetecisi olan ajanslarda kontenjan sınırsız; daha küçük ajanslarda sahip + 18 veya + 13 BKY m.24.
m.25TRT
Yönetim kurulu, genel müdür ve yardımcıları, daire başkanları, koordinatörler, müdürler, yurt dışı temsilcileri, yapım ve yayınla görevli personel. 2024: haber alanında çalışmayanlara kart verilmez BKY m.25.
m.26Radyo ve televizyonlar
2024: "özel radyo" ibaresi "radyo" oldu; unvan listesine "fotoğrafçı" eklendi. Ulusal yayıncılarda sınırsız; bölgesel TV yönetim kurulu başkanı + 19, yerel TV + 10, bölgesel radyo + 7, yerel radyo + 2. Haber alanında çalışmayana unvanı ne olursa olsun kart verilmez BKY m.26.
m.27İnternet haber siteleri
İmtiyaz sahibinden sosyal medya editörüne yirmi unvan grubu. Kontenjan 5953 kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlı: 4 çalışanı olan sitede sahip + 4; 5–9 çalışanı olan sitede sahip + 9; 10 ve üzeri sınırsız BKY m.27.
Altıncı bölüm: başvuru (m.28–29)
m.28Başvuru
Elektronik beyanname; vesikalık fotoğraf ve en az altı aylık mesleki çalışma belgesi zorunlu; çıktının kuruluş yetkilisince onayı veya elektronik onay; bölge müdürlüğünce elektronik yürütme; sözleşme bilgileri; yurt dışındakiler için büyükelçilik teyidi; enformasyon görevlileri için görev yazısı BKY m.28. Bkz. basın kartı başvurusu.
m.29İlk inceleme
Başkanlık meslek kuruluşları, valilik, adli sicil, vergi dairesi, SGK, Nüfus, Basın İlan Kurumu ve diğer kurumlardan bilgi isteyebilir; şartları taşımayan reddedilir ve bildirilir; uygun dosya Komisyona gider BKY m.29.
Yedinci bölüm: Komisyon (m.30–35)
m.30–32Oluşum, görev süresi, üyeliğin sona ermesi
On dokuz üye; (b)–(f) üyelerinde en az beş yıl kart taşıma esası BKY m.30; iki yıllık görev süresi, başkan ve vekil seçimi BKY m.31; art arda üç mazeretsiz devamsızlık ve diğer sona erme hâlleri BKY m.32.
m.33–35Görevler, toplanma, karar
Kabul/ret, uyarı/iptal, mazeret, toplu oylama, disiplin BKY m.33; yılda en az üç toplantı, on üç üye, uzaktan katılım, salt çoğunluk ve çekimser yasağı BKY m.34; beş gün önce gündem, mesleki çalışmaların değerlendirilmesi, internet sitelerinde ziyaretçi sayısı, ret gerekçesinin tutanağa eklenmesi BKY m.35. Bkz. Basın Kartı Komisyonu.
Sekizinci bölüm: bildirim, iade ve iptal (m.36–38)
m.36Bildirim zorunluluğu
İşyeri ve unvan değişiklikleri bir ay içinde yazılı bildirilir BKY m.36.
m.37İade
İşyeri/unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptalde bir ay içinde iade; serbest kartın iadesi; serbest kart süresinde işe başlayana Komisyonsuz yenileme; eski kart iade edilmeden yeni başvuru alınmaz BKY m.37.
m.38İptal ve sonuçları
Niteliklerin bulunmaması veya kaybı, kuruluşun niteliklerini kaybetmesi, kartın başkasına kullandırılması hâlinde Başkanlıkça iptal; ahlak esaslarına aykırılıkta Komisyonca uyarı veya iptal; adli sicil engelinde 5352 sayılı Kanun işlemi şartı; ahlak iptalinde bir yıl bekleme BKY m.38. Bkz. basın kartı iptali.
Dokuzuncu bölüm: yabancı medya mensupları (m.39–41)
m.39–41
Türkiye'de yerleşik veya geçici yabancı medya mensupları ile yaygın yayınlarda çalışan yabancılara, görev süresini aşmamak üzere yıl sonuna kadar kart BKY m.39; elektronik başvuru formu ve beş belge, geçici görevde üç ayı aşmayan ve bir kez uzatılabilen kart, AA ve TRT aracılığıyla başvuranlarda takdim mektubu aranmaz BKY m.40; görev sonu, adres değişikliği ve vatandaşlığa geçişte bir ay içinde bildirim ve iade BKY m.41.
Onuncu bölüm: çeşitli hükümler (m.42–51)
m.42–43Denetim ve genel kart değişimi
Başkanlık geçerliliği belirli aralıklarla denetler, kuruluşlardan onaylı çalışan listesi ve mesleki çalışma isteyebilir BKY m.42; genel kart değişimi Başkanlık sitesi, AA ve TRT aracılığıyla duyurulur BKY m.43.
m.44Basın trafik kartı
Talep hâlinde verilebilir; esaslar İçişleri Bakanlığıyla birlikte; yabancılara verilmez BKY m.44.
m.45–46Kayıp, yıpranma ve benzer kart
Tutanak veya kayıp ilanıyla başvuru, yılda en çok iki kez, Komisyonsuz yenileme BKY m.45; Başkanlık kartlarına benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında suç duyurusu ve soruşturma bitene kadar kart verilmemesi BKY m.46.
m.47–48Geçerlilik ve bedel
On yıl geçerlilik, şartlar sürüyorsa Komisyonsuz yenileme BKY m.47; maliyeti aşmayan kart ve hizmet bedeli BKY m.48.
m.49–51 ve Geçici m.1Yürürlük
465 sayılı Kararla konulan yönetmelik yürürlükten kaldırıldı BKY m.49; yayım tarihinde yürürlük BKY m.50; İletişim Başkanı yürütür BKY m.51. Önceden usulüne uygun verilmiş kartlar, sahipleri şartları taşıdığı sürece geçerliliğini korur; yeni düzenlemeye göre hakkı kalmayanların kartları iptal edilir BKY Geçici m.1.
2024 değişikliği: 8624 sayılı Karar ne getirdi?
5/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 6/6/2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Altı maddeyi değiştirdi:
| Madde | Değişiklik | Pratik etkisi |
|---|---|---|
| m.14/4 (yeni) | Sürekli kart için 18 yıl hesabında serbest kart dönemlerinin en fazla 24 ayı sayılır 8624 s. Karar m.1 | Uzun işsizlik dönemleri sürekli kartı geciktirir |
| m.16/1-b | "DES'e yüklenmesi" → "elektronik ortamda Başkanlığa iletilmesi" 8624 s. Karar m.2 | Ajans teslimleri Başkanlığın yeni sistemine uyarlandı |
| m.23 | Anadolu Ajansı unvanları yeniden yazıldı; haber alanında çalışmayana kart yok 8624 s. Karar m.3 | AA'da idari personel kapsam dışı |
| m.24 | Başlık ve fıkralardaki yanlış ibare "haber ve fotoğraf ajansları" olarak düzeltildi 8624 s. Karar m.4 | Metin hatası giderildi |
| m.25/2 (yeni) | TRT'de haber alanında çalışmayana kart verilmez 8624 s. Karar m.5 | TRT'de yapım ve idari birimler kapsam dışı |
| m.26 | "Özel radyo" → "radyo"; unvanlara "fotoğrafçı" eklendi 8624 s. Karar m.6 | RTV fotoğrafçıları kart alabilir |
Yönetmeliği okurken dikkat edilecek üç nokta
- "Verilebilir" ifadesi. Yönetmelik hemen her yerde "verilir" değil "verilebilir" der BKY m.7/1. Şartları taşımak başvuru hakkı verir; kartın verilmesi Komisyonun değerlendirmesine bağlıdır BKY m.33/1-a.
- İki katmanlı şart. Kişinin şartları (m.8) ile kuruluşun şartları (m.15–18) ve kontenjan (m.19–27) birlikte aranır; birinin eksikliği diğerini anlamsız kılar.
- Kanunla birlikte okuma. Yönetmelik hükümlerinin çoğunun Kanunda karşılığı vardır; bir uyuşmazlıkta Kanun hükmü üstündür. Kanun metni ve diğer dayanaklar için kaynaklar sayfasına bakın.
Kaynaklar
- Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 10/4/2023 sayı 32159 (İletişim Başkanlığı resmî mevzuat seti, 8624 sayılı Kararla işlenmiş metin).
- Basın Kartı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 8624 sayılı CB Kararı, RG 6/6/2024 sayı 32568.
- 5187 sayılı Basın Kanunu, ek m.1–8 (7418 sayılı Kanun, RG 18/10/2022).
- 13/12/2018 tarihli ve 465 sayılı CB Kararı ile yürürlüğe konulan (mülga) Basın Kartı Yönetmeliği.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.
Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.