Hizmet damgalı pasaport kimlere verilir?
Hizmet pasaportu (hizmet damgalı pasaport, gri pasaport), basın yayın kuruluşunca geçici yurt dışı görevle görevlendirilen basın kartı sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli basın kartı sahiplerine verilebilir HDP Yön. m.2. Başvuru, gidiş tarihinden en az iki hafta önce, görevlendirme yazısı ve teslim taahhütnamesiyle İletişim Başkanlığına yapılır HDP Yön. m.5/2; görev onayı Başkanın takdirindedir HDP Yön. m.10/3 ve pasaport görev bitiminden itibaren bir hafta içinde Başkanlığa teslim edilir HDP Yön. m.8/1.
Mevzuat uyarısı. Bu sayfadaki hukuki bilgiler 3 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre derlenmiştir ve hukuki danışmanlık değildir. Kanun, yönetmelik ve idari uygulamalar değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynakları (mevzuat.gov.tr, iletisim.gov.tr, bik.gov.tr) kontrol edin ve gerekirse bir hukukçuya danışın. KEYDAL, bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden sorumlu tutulamaz.
Bu sayfada
Hizmet damgalı pasaport nedir?
5682 sayılı Pasaport Kanunu dört tür pasaport tanır: umuma mahsus (bordo), hususi damgalı (yeşil), hizmet damgalı (gri) ve diplomatik (siyah). Hizmet damgalı pasaport, kendilerine diplomatik veya hususi pasaport verilmesi mümkün olmayan kişilere, resmî görevle yurt dışına gönderildiklerinde verilen pasaporttur; Yönerge bu tanımı Pasaport Kanunu'na atıfla tekrar eder HDP Yön. m.4/1-e. Basın mensupları için dayanak, Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinin (B) ve (C) fıkralarıdır HDP Yön. m.3/1-a.
Basın kartı sahiplerine bu pasaportun verilmesi, İletişim Başkanlığının "yerli ve yabancı basın-yayın organlarının ve mensuplarının çalışmalarını kolaylaştırmaya yönelik düzenlemeleri yapma" görevine dayanır CBK 14 m.3/1-ı ve usulü, Basın Kartı Sahibi Basın Mensuplarının Hizmet Damgalı Pasaport Başvurularında Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge ile düzenlenmiştir HDP Yön. m.1. Bu sayfadaki "HDP Yön." atıfları bu yönergeyedir.
Hizmet pasaportu, basın kartı sahibine sürekli bir pasaport hakkı tanımaz. Her yurt dışı görevlendirmesinde talep yenilenir HDP Yön. m.9 ve görev bitince pasaport Başkanlığa teslim edilir HDP Yön. m.8/1. Hususi (yeşil) pasaport ise basın kartı sahiplerine mevcut mevzuatta tanınmamıştır; bu yönde TBMM'ye sunulmuş kanun teklifleri vardır ancak yasalaşmamıştır.
Kimler hizmet pasaportu alabilir?
Yönergenin kapsamı iki grubu içerir HDP Yön. m.2:
- Faal gazeteciler: 5187 sayılı Basın Kanunu veya 6112 sayılı RTÜK Kanunu'na göre faaliyet gösteren basın yayın kuruluşlarında çalışan ve bu kuruluşlarca geçici olarak yurt dışı görevle görevlendirilen basın kartı sahipleri.
- Sürekli basın kartı sahipleri: Türkiye'de ikamet eden sürekli nitelikte basın kartı sahipleri. Faal gazeteciliği bırakmış olanlar için görevlendirme yazısını basın yayın meslek kuruluşları yazar HDP Yön. m.4/1-d.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca görevlendirilen basın mensuplarında görevlendirme yazısı o kurum tarafından düzenlenir HDP Yön. m.4/1-d. Yurt dışı görevin mahiyeti, gazetecilik faaliyeti kapsamında ve başvuru sahibinin görev alanıyla doğrudan ilgili olmak zorundadır HDP Yön. m.10/1. Basın mensubunun eş ve çocukları için yurt dışı görev onayı verilmez HDP Yön. m.11.
Basın kartı sahiplerine pasaport için gerekli belgeler
Başvuruda Başkanlığa iletilmesi gereken belgeler Yönergede sayılmıştır HDP Yön. m.5/1:
- Basın mensubunun yurt dışına gitmek istediğine dair dilekçe.
- Görevine devam ettiğine dair belge.
- Son altı ay içinde çekilmiş, biyometrik özellikte iki vesikalık fotoğraf.
- T.C. kimlik numarasını içeren nüfus cüzdanı fotokopisi.
- Görevlendirme yazısı: Başkanlığa hitaben yazılmış; gidilecek ülkeyi, gidiş-dönüş tarihlerini ve gidiş amacını belirten yazı HDP Yön. m.4/1-d.
- Pasaport teslim taahhütnamesi: Görev sonunda pasaportun iade edileceğini taahhüt eden, basın mensubunca doldurulan belge HDP Yön. m.4/1-g.
- Yurt dışı görevin mahiyetine ilişkin her türlü bilgi ve belge (davet mektubu, akreditasyon yazısı, program gibi).
Pasaport talep formunun şekli ve içeriği İçişleri Bakanlığınca belirlenir HDP Yön. m.4/1-f; form Başkan tarafından onaylanır HDP Yön. m.7.
Başvuru adımları ve süreler
- KuruluşGörevlendirme yazısı düzenlenir
Çalıştığınız basın yayın kuruluşu (sürekli kart sahipleri için meslek kuruluşu, kamu görevlendirmelerinde kamu kurumu) Başkanlığa hitaben ülke, tarih ve amaç içeren yazıyı hazırlar HDP Yön. m.4/1-d. Birden fazla görev için onay istenirse en yakın tarihli olan dikkate alınır HDP Yön. m.10/2.
- SizBelgeleri gidişten en az iki hafta önce iletin
Yönerge başvurunun Basın Kartları Entegre Bilgi Sistemi üzerinden yapılmasını öngörür HDP Yön. m.5/1; Başkanlığın duyurusuna göre pasaport başvuruları 26 Temmuz 2024'ten itibaren e-Devlet üzerinden Basın Kartı Sistemi'nde (bks.iletisim.gov.tr) alınmaktadır. Belgeler gidiş tarihinden en az iki hafta önce Başkanlığa ulaşmalıdır HDP Yön. m.5/2.
- Karar noktasıGörev onayı Başkanlığın takdirindedir
Başvuruda bulunmuş olmak onay düzenlenmesini gerektirmez; onay Başkanlığın takdirindedir HDP Yön. m.10/3. Olumsuz başvurular için gerekçe bildirme zorunluluğu olmadığını söyleyen fıkra, Danıştay 10. Dairesinin 20/6/2022 tarihli kararıyla iptal edilmiştir; yani ret gerekçesi istenebilir.
- BaşkanlıkGörevlendirme Başkan onayıyla kesinleşir
Uygun görülen başvurularda görevlendirme Başkan onayıyla kesinleşir HDP Yön. m.6; pasaport talep formu da Başkan tarafından onaylanır, yetki devri saklıdır HDP Yön. m.7. Pasaportun düzenlenmesi İçişleri Bakanlığı pasaport mevzuatına tabidir HDP Yön. m.12.
- SizGörev dönüşü bir hafta içinde teslim
Geçerliliği süren hizmet pasaportu, görevin bittiği tarihten itibaren en geç bir hafta içinde muhafaza edilmek üzere Başkanlığa teslim edilir HDP Yön. m.8/1. Süresinde teslim etmeyenlerin yeni talepleri dikkate alınmaz; mücbir sebep saklıdır HDP Yön. m.8/2.
Sık karşılaşılan durumlar
Serbest basın kartı ile hizmet pasaportu alınır mı?
Yönerge, kuruluşunca görevlendirilen kart sahipleri ile sürekli kart sahiplerini kapsar HDP Yön. m.2. Serbest basın kartı, geçici süre çalışmayan ya da yurt dışında serbest çalışan gazeteciye verildiğinden BKY m.13/1 "kuruluşça görevlendirme" unsuru kural olarak bulunmaz; bu nedenle serbest kart sahiplerinin kapsam dışında kalması beklenir. Somut durumunuz için Başkanlığa sorun.
Yabancı medya mensupları?
Yönerge "basın kartı sahibi basın mensupları"nı kapsar; hizmet damgalı pasaport Türk vatandaşlarına verilen bir Türkiye Cumhuriyeti pasaportudur. Yabancı medya mensuplarının kendi ülkelerinin pasaportuyla seyahat ettiği açıktır.
Kaç gün önce başvurmalı?
Yönergedeki alt sınır iki haftadır HDP Yön. m.5/2; belge eksikliği ve onay süreci düşünülerek daha erken başvurmak güvenlidir. Birden fazla seyahat planlanıyorsa her görevlendirme için ayrı talep gerekir HDP Yön. m.9.
Yönergenin künyesi
- Adı
- Basın Kartı Sahibi Basın Mensuplarının Hizmet Damgalı Pasaport Başvurularında Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge
- Dayanak
- 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.14/B-C; 14 sayılı CBK m.3/1-h; Basın Kartı Yönetmeliği HDP Yön. m.3
- Yürürlük
- İletişim Başkanı onayıyla; hükümlerini Başkan yürütür HDP Yön. m.13
- Yargı kararı
- m.10/4 (ret gerekçesi bildirme zorunluluğu olmadığına ilişkin fıkra) Danıştay 10. D., 20/6/2022, E.2017/1884, K.2022/3328 ile iptal
Pasaport dışındaki hakları basın kartı avantajları sayfasında, sürekli kart sahiplerinin durumunu sürekli basın kartı sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- Basın Kartı Sahibi Basın Mensuplarının Hizmet Damgalı Pasaport Başvurularında Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge, m.1–14 (İletişim Başkanlığı mevzuat seti).
- 5682 sayılı Pasaport Kanunu, m.14 (Yönerge atfıyla).
- 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, m.3/1-h ve m.3/1-ı.
- Basın Kartı Yönetmeliği (7051 sayılı CB Kararı), m.13–14.
- İletişim Başkanlığı duyurusu: hizmet damgalı pasaport başvurularının e-Devlet üzerinden alınması (26 Temmuz 2024); Danıştay 10. D., E.2017/1884, K.2022/3328.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.
Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.