Basın kartını kimler alabilir?

Kişi listesi: kuruluş türüne göre kart alabilen unvanlar

Basın kartı alma şartları sayfası kişide aranan koşulları (yaş, eğitim, adli sicil, sözleşme) anlatır; bu sayfa ise kimin, hangi unvanla kart alabileceğini listeler. Yönetmelik unvanları kuruluş türüne göre ayrı ayrı sayar; aynı unvan bir kuruluşta kart alabilirken başka kuruluşta listede olmayabilir.

Anadolu Ajansı BKY m.23 ve TRT BKY m.25 için ayrı unvan listeleri vardır; her ikisinde de haber alanında çalışmayanlara kart verilmez. Radyo ve televizyonlarda sayılan unvanlarda çalışsalar dahi haber alanında çalışmayanlara kart verilmez BKY m.26/2-f.

Muhabir, foto muhabiri ve editör

Haber üretiminin çekirdeğindeki unvanlar bütün kuruluş türlerinde listededir. Muhabir ve foto muhabiri gazete-dergi BKY m.19/1-h, internet haber sitesi BKY m.27/1 ve ajans BKY m.24/1 listelerinde; radyo-TV'de muhabir ve temsilci muhabir BKY m.26/1. Editör, redaktör ve haber şefi unvanları "politika, iç haberler, dış haberler, gündem, ekonomi, finans, magazin, eğitim, spor, kültür sanat, turizm, aile, sağlık, bilim ve teknoloji, çevre, özel haberler, yeni medya haberleri" alanlarında çalışmak şartıyla kart alabilir BKY m.19/1-g. Yani "reklam editörü" ya da "SEO editörü" bu kapsamda değildir.

Unvan, 5953 sayılı Kanuna uygun yazılı sözleşmede yazdığı şekliyle beyannameye geçer BKY m.28/4. Sözleşmede "içerik üreticisi" yazan bir muhabir, Yönetmelikteki unvanla eşleşmediği için takılabilir; sözleşmenizdeki unvanın listeyle birebir olmasını isteyin.

Yazı işleri müdürü, sorumlu müdür ve yöneticiler

Sorumlu yazı işleri müdürü ya da sorumlu müdür, gazetenin yayımlandığı yerde oturmak şartıyla kart alabilir BKY m.19/1-ç; internet haber sitelerinde oturma şartı aranmaz BKY m.27/1-ç. Yazı işleri müdürü ve gece yazı işleri sorumlusu gazete-dergi ve internet listelerindedir. Genel yayın yönetmeni, genel müdür, genel koordinatör, müessese ve idare müdürü gibi üst yönetim unvanları da sayılmıştır BKY m.19/1-b. Buna karşılık muhasebe, insan kaynakları, reklam-pazarlama ve bilgi işlem yöneticileri hiçbir listede yoktur.

Yayın sahipleri ve yönetim kurulu başkanları

Süreli yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyonların yönetim kurulu başkanları kart alabilir BKY m.7/1-b. Bu grupta 5953 sözleşmesi ve ticari faaliyet yasağı aranmaz BKY m.8/2; çünkü sahip, kendi yayınıyla iş sözleşmesi yapamaz ve yayın işletmek zaten ticari faaliyettir. Kontenjan hesabında sahip ya da temsilci, çalışan sayısına ek olarak sayılır: örneğin dört sigortalı çalışanı olan internet haber sitesinde "imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile dört çalışan" kart alabilir BKY m.27/2-a.

Köşe yazarları

"Kendine ait köşesi olan ve periyodik olarak yazılar yazan başyazar ve yazar" gazete-dergi BKY m.19/1-ğ ve internet haber sitesi BKY m.27/1-ğ listelerindedir. İki koşul birlikte aranır: köşe sahipliği ve süreklilik. Ara sıra konuk yazı yazan uzman, köşe yazarı sayılmaz. Köşe yazarı da 5953 kapsamında sözleşmeli çalışan olmalıdır BKY m.8/1-f; telif karşılığı yazan ve sözleşmesi bulunmayan yazarlar bu şartı sağlamaz.

Kameraman, kurgucu, video ve sosyal medya editörü

Görsel üretim unvanları radyo-TV listesinde geniştir: haber kameramanı, kameraman, kurgucu, prodüktör, yönetmen, haber spikeri, moderatör, haber veya spor yorumcusu, işaret dili tercümanı ve 2024 değişikliğiyle fotoğrafçı BKY m.26/1. İnternet haber siteleri için Yönetmelik, basılı medyada bulunmayan iki unvan ekler: video editörü ve sosyal medya editörü BKY m.27/1. Bu, haber üretiminin dijital biçimlerinin mevzuatta tanındığını gösterir. Ajanslarda haber kameramanı sayılmıştır BKY m.24/1-i.

Enformasyon görevlileri ve kamu personeli

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu personeli "enformasyon görevlisi"dir BKY m.4/1-ğ ve kart alabilir BKY m.7/1-e. Bu kişilerden, görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici imzalı görev yazısı istenir BKY m.8/3; başvuruda fiilen enformasyon hizmetinde çalıştığını belgelemesi gerekir BKY m.28/6. Komisyon, unvanın ve fiilen yürütülen görevin medyayla ilişkili olup olmadığını değerlendirir BKY m.35/4. Bir bakanlığın basın müşavirliğinde çalışan personel tipik örnektir; aynı kurumun insan kaynakları uzmanı kapsam dışıdır.

Yabancı gazeteciler, sendika ve dernek yöneticileri

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan ya da geçici süreyle gelen yabancı medya mensupları BKY m.7/1-c, yurt dışında yayın yapan kuruluşların Türk vatandaşı sahip ve çalışanları BKY m.7/1-ç ile yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşları BKY m.7/1-d de kart alabilir; ayrıntı yabancı gazeteciler basın kartı alabilir mi sayfasında. Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikalar ile kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ve vakıfların yöneticileri de listededir BKY m.7/1-f; sıradan bir gazeteciler derneğinin yöneticisi "kamu yararına" statüsü yoksa bu bentten yararlanamaz.

Kimler alamaz?

Kapsam dışı üç grup Yönetmelikte açıkça sayılır BKY m.7/2: medya alanında hizmet vermeyen özel sektör kuruluşlarının yayın birimlerinde çalışanlar (kurumsal iletişim ekipleri), kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın personeli (oda ve borsa bültenleri) ve yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetinde çalışanlar. Listelerde yer almayan unvanlar (reklam, satış, yazılım, muhasebe) ile haber alanı dışında çalışanlar da kart alamaz. Kişiye ilişkin engeller (adli sicil, ticari faaliyet, sözleşmesizlik) ayrı bir sayfada: basın kartı kimlere verilmez. Kuruluşunuzun kaç kişiye kart aldırabileceği için basın kartı kontenjanı sayfasına, başvuru adımları için basın kartı başvurusu rehberine bakın.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.

Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.