Basın kartı kimlere verilmez?
Basın kartı üç düzeyde engele takılır. Kuruluş düzeyinde: medya alanında hizmet vermeyen özel sektör kuruluşlarının, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve yabancı temsilciliklerin yayın birimlerinde çalışanlara kart verilemez BKY m.7/2. Kişi düzeyinde: 18 yaşını doldurmamış, lise mezunu olmayan, kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar, sayılan suçlardan ya da terör suçlarından hüküm giyenler, 5953 sözleşmesi olmayanlar ve medya dışı ticari faaliyette bulunanlar BKY m.8/1. Unvan düzeyinde: listelerde sayılmayan unvanlar ve haber alanı dışında çalışanlar BKY m.26/2-f.
Mevzuat uyarısı. Bu sayfadaki hukuki bilgiler 3 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre derlenmiştir ve hukuki danışmanlık değildir. Kanun, yönetmelik ve idari uygulamalar değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynakları (mevzuat.gov.tr, iletisim.gov.tr, bik.gov.tr) kontrol edin ve gerekirse bir hukukçuya danışın. KEYDAL, bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden sorumlu tutulamaz.
Bu sayfada
Üç engel katmanı
Basın kartını kimler alabilir sayfası olumlu listeyi verir; bu sayfa tersini yapar ve kapıyı kapatan hâlleri toplar. Engeller üç katmanda düşünülmelidir: çalışılan kuruluş, kişinin kendisi ve unvan. Bir katman bile takılırsa diğer ikisinin tam olması yetmez.
Kuruluş nedeniyle kart verilmeyenler
Yönetmelik, "medya kuruluşu" tanımına girmeyen üç çalışma yerini açıkça kapsam dışı bırakır BKY m.7/2:
- Medya dışı özel sektör kuruluşlarının yayın birimleri. Bir holdingin kurumsal iletişim ekibi, bir bankanın dergi editörü, bir markanın video prodüksiyon ekibi gazetecilik yapsa bile kart alamaz.
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın personeli. Ticaret ve sanayi odaları, barolar, tabip odaları gibi kuruluşların bülten ve dergilerinde çalışanlar.
- Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetinde çalışanlar. Büyükelçilik ve konsoloslukların basın birimleri.
Medya kuruluşu olup da Yönetmelikteki nitelikleri sağlamayan kuruluşların çalışanları da kart alamaz: beyanname vermemiş gazete BKY m.15/1-a, yayın izni olmayan radyo-TV BKY m.17/1-a, dört sigortalı çalışanın altındaki internet haber sitesi BKY m.18/1-c, düzensiz yayımlanan dergi BKY m.15/1-e. Kuruluş nitelik kaybederse mevcut kartlar da iptal edilir BKY m.38/1-b.
Kişisel engeller: m.8'in tersinden okunuşu
| Engel | Açıklama | Giderilebilir mi? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 18 yaşını doldurmamış olmak | Üst yaş sınırı yoktur | Yaş dolunca | BKY m.8/1-a |
| Lise veya dengi okul mezunu olmamak | Ortaokul mezunu kart alamaz; üniversite şart değildir | Mezuniyetle | BKY m.8/1-b |
| Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmak | Mahkeme kararıyla kısıtlılık veya hak yoksunluğu | Karar kalkınca | BKY m.8/1-c |
| Sayılan suçlardan hüküm giymek | Kasten işlenen suçtan 5 yıl ve üzeri hapis; şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, iftira, suç uydurma, müstehcenlik, fuhuş, hileli iflas, zimmet, irtikâp, rüşvet, kaçakçılık, ihaleye ve edimin ifasına fesat, kara para aklama, cinsel dokunulmazlığa, kamu barışına, anayasal düzene, millî savunmaya, devlet sırlarına karşı suçlar, casusluk; TCK m.53 süreleri geçse bile | Yalnızca 5352 s. Kanun m.12/13-A işlemiyle | BKY m.8/1-ç |
| Terör suçlarından hüküm giymek | 3713 s. Kanun m.3, 4, 6 ve 6415 s. Kanun m.4 | Aynı şekilde | BKY m.8/1-d |
| 5187 m.25/2 suçlarından hüküm giymek | Basın Kanunu'ndaki ağır yayın suçları | Aynı şekilde | BKY m.8/1-e |
| 5953 sözleşmesinin olmaması; bir aydan uzun ara | Sözleşmesiz, sigortasız veya telif karşılığı çalışma; işsizlik boşluğu | Yeni sözleşmeyle | BKY m.8/1-f |
| Medya dışı ticari faaliyet | Şirket ortaklığı, esnaflık, medya dışı vergi mükellefiyeti | Faaliyet sona erince | BKY m.8/1-g |
Adli sicil engelleri (ç, d, e bentleri) en kalıcı olanlardır: cezanın infazı tek başına engeli kaldırmaz; 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu m.12 ve/veya 13/A uyarınca kaydın silinmesi ya da yasaklanmış hakların geri verilmesi işlemi gerekir BKY m.38/3. Diğer engeller, şart gerçekleşince yeniden başvuruyla aşılır BKY m.29/2.
Ticari faaliyet yasağı kimi kapsar?
En çok tartışılan engel budur. Yönetmelik "medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak" der BKY m.8/1-g. Medya içi ticari faaliyet (yayıncılık, prodüksiyon, ajans işletmeciliği) engel değildir; medya dışı bir şirkette ortaklık ya da yöneticilik engeldir. İstisna grubu geniştir: süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo-TV yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın-yayın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarında bu şart aranmaz BKY m.8/2. Başkanlık vergi dairelerinden bilgi isteyebildiği için BKY m.29/1 medya dışı mükellefiyet incelemede ortaya çıkar.
Unvan ve görev alanı nedeniyle kart verilmeyenler
Kuruluş uygun ve kişi şartları tam olsa bile unvan listede yoksa kart verilmez. Reklam, satış, pazarlama, muhasebe, insan kaynakları, yazılım, SEO ve halkla ilişkiler unvanları hiçbir listede bulunmaz BKY m.19. Radyo ve televizyonlarda, sayılan unvanlarda çalışsalar dahi haber alanında çalışmayanlara kart verilmez BKY m.26/2-f; aynı kural 2024 değişikliğiyle Anadolu Ajansı BKY m.23/2 ve TRT BKY m.25/2 için getirilmiştir. Bir televizyonun eğlence programı yönetmeni "yönetmen" unvanı listede olsa da haber alanında çalışmadığı için kart alamaz.
Kontenjan nedeniyle kart verilmeyenler
Her şart tamken bile kuruluşun kontenjanı doluysa kart verilmez. Yüzölçümü 0,39 m² ve altındaki yerel gazeteler ile 1,19 m² ve altındaki yaygın-bölgesel gazetelerden başvuru kabul edilmez BKY m.19/2-d; 29 sayfa ve altındaki dergilerden de BKY m.20/2. Yurt dışı bürolarında çalışanlara birçok kuruluş türünde kart verilmez BKY m.19/2-e. Hesap için basın kartı kontenjanı sayfasına bakın.
Geçici engeller
- Eski kartın iadesi: İade edilmesi gereken kart iade edilmeden yeni başvuru işleme alınmaz BKY m.37/4.
- Benzer kart soruşturması: Başkanlığın kartlarına benzer kart düzenleyen veya kullananlara soruşturma kesinleşene kadar kart verilmez BKY m.46.
- Ahlak esasları iptali: İadeden itibaren bir yıl BKY m.38/4.
- Yabancılar: Çalışma izni ve takdim mektubu yoksa BKY m.9/1; sürekli kart BKY m.14/3 ve basın trafik kartı BKY m.44/3 yabancılara hiç verilmez.
Engel varsa ne yapılır?
Giderilebilir engellerde şart gerçekleşince yeniden başvurun BKY m.29/2. Ret gerekçesini öğrenme ve itiraz yolu için basın kartı başvurusu reddedilirse, elinizdeki kartın iptali için basın kartı ne zaman iptal edilir sayfalarına bakın. Şartların olumlu listesi basın kartı alma şartları sayfasındadır.
Kaynaklar
- Basın Kartı Yönetmeliği (7051 sayılı CB Kararı; 8624 sayılı Kararla değişik), m.7–9, 14–15, 17–20, 23, 25–26, 29, 37–38, 44, 46.
- 5187 sayılı Basın Kanunu, ek m.3 ve m.25/2; 3713, 6415 ve 5352 sayılı Kanunlar (Yönetmelik atıflarıyla).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.
Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.