Yabancı gazeteciler basın kartı alabilir mi?

Yabancı medya mensubu kimdir?

Yönetmelik, kart alabilecekler arasında "medya kuruluşları adına hareket eden ve görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensupları ile görev alanı Türkiye'yi kapsamamakla beraber geçici bir süreyle Türkiye'ye haber amaçlı gelen yabancı medya mensupları"nı sayar BKY m.7/1-c. Kanun da aynı grubu kapsar 5187 ek m.2. Dokuzuncu bölüm bunu iki alt gruba ayırır: yabancı medya kuruluşlarını temsilen Türkiye'de yerleşik veya geçici olarak bulunan yabancı medya mensupları ile Türkiye'deki yaygın süreli yayınlar ve ulusal-uluslararası radyo-TV kuruluşlarında çalışan yabancı medya mensupları BKY m.39/1. Yani bir yabancı ajansın Ankara temsilcisi de, bir Türk televizyonunda çalışan yabancı muhabir de kapsamdadır.

Türk vatandaşlığına geçen medya mensubu bir ay içinde bildirimde bulunup kartını iade eder BKY m.41/1-c; sonrasında Türk vatandaşları için öngörülen türlere başvurur.

Yabancılarda aranan üç şart

Türk vatandaşları için aranan genel şartların yerine yabancı medya mensuplarında üç koşul aranır BKY m.9/1:

1. Görevlendirme belgesi

   Medya kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemek. Başvuruda bu belge, hizmet-ücret ilişkisini de göstermelidir BKY m.40/1-a.

2. Çalışma izni

   6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu gereğince çalışma izni. SGK 4/1-a kapsamında sigortalı olmayan ve geçici kart talep edenler için de çalışma izni zorunludur; bu başvurular 6735 m.16 çerçevesinde istisnai olarak değerlendirilir BKY m.9/2. Belge olarak Türkiye'nin büyükelçilik veya başkonsolosluklarından alınan basın mensubu vizesi ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan çalışma vizesi sunulur BKY m.40/1-b.

3. Takdim mektubu

   Bağlı olunan kuruluşun idare merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki büyükelçilik, elçilik veya konsolosluğundan alınan takdim mektubu BKY m.9/1-c. Anadolu Ajansı ve TRT aracılığıyla başvuranlardan bu belge istenmez BKY m.40/3.

Şartlar sağlansa bile kart "karşılıklılık esası da gözetilerek" verilebilir BKY m.9/1: Türk gazetecilerin o ülkede nasıl muamele gördüğü değerlendirmeye girer. Yabancı medya mensuplarına kart verilmesi ve iptali konusunda yetki Başkanlıktadır BKY m.41/2; dosya Komisyona gitmez.

Süreli mi, geçici mi?

İki türün ayrıntıları süreli basın kartı ve geçici basın kartı sayfalarında.

Başvuru nasıl yapılır?

Yabancı medya mensupları e-Devlet yerine Başkanlık internet sitesindeki elektronik başvuru formunu doldurur ve şu belgelerin örneğini sisteme yükler BKY m.40/1: görevlendirme ve hizmet-ücret belgesi; basın mensubu vizesi veya çalışma vizesi; takdim mektubu; pasaportun vize ve kimlik sayfalarının fotokopisi; bir vesikalık fotoğraf. Geçici görevle gelenler ayrıca görev süresini ve çalışma konularını belirten görevlendirme belgesi ibraz eder BKY m.40/2. Türk vatandaşları için geçerli altı aylık mesleki çalışma şartı BKY m.28/1 yabancılar için düzenlenmemiştir; onların dosyası görevlendirme ve izin belgeleri üzerinden değerlendirilir.

Yükümlülükler: bildirim ve iade

Kart sahibi yabancı medya mensubu, görevinin sona ermesi, kurum veya yerleşim yeri adresinde değişiklik ve Türk vatandaşlığına geçme hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa yazılı bildirimde bulunmak ve kartı iade etmek zorundadır; uymayanların kartı iptal edilir BKY m.41/1. Yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kuruluş şartları ve kontenjan hükümleri yabancı kuruluşlara uygulanmaz; yabancı mensupların kartı Başkanlığın takdirinde ve karşılıklılık çerçevesindedir.

Yabancılara verilmeyenler

• Sürekli basın kartı: Yabancı medya mensuplarına verilemez BKY m.14/3.
• Serbest basın kartı: Türk vatandaşı medya mensuplarına özgüdür BKY m.13/1.
• Basın trafik kartı: Yabancı medya mensuplarına verilmez BKY m.44/3.
• Hizmet damgalı pasaport: Türkiye Cumhuriyeti pasaportudur; yabancılar kendi ülkelerinin pasaportuyla seyahat eder.

Yurt dışındaki Türk gazeteciler

Tersi durum da düzenlenmiştir: yurt dışında yayın yapan medya kuruluşlarının Türk vatandaşı sahip ve çalışanları BKY m.7/1-ç ile yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşları BKY m.7/1-d kart alabilir. Yurt dışında ikamet eden Türk basın mensupları başvuru evrakını ve büyükelçilik veya başkonsolosluk teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurur BKY m.28/5; serbest çalışanlara durumları teyit edilirse serbest kart verilebilir BKY m.13/4. Yabancı kuruluşlarda çalışan Türk vatandaşlarında 5953 sözleşmesi ve ticari faaliyet şartı aranmaz BKY m.8/2.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.

Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.