Sürekli basın kartı nasıl alınır? (18 yıl kuralı)
Sürekli basın kartı, en az on sekiz yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensuplarına ve en az on sekiz yıl basın kartı taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilebilen karttır BKY m.14/1. Başvuranda 5953 sözleşmesi şartı aranmaz, diğer genel şartlar aranır BKY m.14/2; yabancı medya mensuplarına verilmez BKY m.14/3. 2024 değişikliğiyle, serbest basın kartı taşınan dönemlerin en fazla yirmi dört ayı on sekiz yılın hesabına katılır BKY m.14/4.
Mevzuat uyarısı. Bu sayfadaki hukuki bilgiler 3 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre derlenmiştir ve hukuki danışmanlık değildir. Kanun, yönetmelik ve idari uygulamalar değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynakları (mevzuat.gov.tr, iletisim.gov.tr, bik.gov.tr) kontrol edin ve gerekirse bir hukukçuya danışın. KEYDAL, bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden sorumlu tutulamaz.
Bu sayfada
Sürekli basın kartı nedir?
Kanun, basın kartı türlerini sayarken sürekli basın kartını "en az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen kart" olarak tanımlar 5187 ek m.1. Diğer kartlardan temel farkı, bir kuruluşa bağlı çalışma şartından bağımsız olmasıdır: gazeteci emekli olsa, mesleği bıraksa ya da işsiz kalsa da kart geçerliliğini korur. Bu nedenle "emekli basın kartı" olarak da anılır; ancak emeklilik bir şart değildir, on sekiz yılı dolduran faal gazeteci de başvurabilir.
Tarihsel olarak sürekli kart uygulaması 1980 yönetmeliğiyle meslekte uzun süre çalışmış gazetecileri korumak için getirilmiştir; bugünkü düzenleme bu geleneği Kanun düzeyine taşımıştır. Hizmet Damgalı Pasaport Yönergesi de sürekli kartı "Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan kişilere ömür boyu verilen basın kartı" diye tanımlar HDP Yön. m.4/1-ğ.
Sürekli basın kartı şartları
- En az on sekiz yıl mesleki hizmet
Medya mensupları için ölçüt mesleki hizmettir; enformasyon görevlileri için ise on sekiz yıl basın kartı taşımış olmak aranır BKY m.14/1. Hizmet süresi, Komisyonun değerlendirdiği mesleki çalışmalar, SGK kayıtları ve önceki basın kartı kayıtlarıyla belgelenir BKY m.29/1.
- Genel şartların sözleşme dışındakileri
18 yaş, lise mezuniyeti, kısıtlı olmama, adli sicil engellerinin bulunmaması ve medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranır; yalnızca 5953 sözleşmesiyle çalışma şartı aranmaz BKY m.14/2. Bu, mesleği bırakmış kişinin başvurabilmesini sağlar.
- Türk vatandaşlığı
Yabancı medya mensuplarına sürekli basın kartı verilemez BKY m.14/3; onlara süreli ya da geçici kart verilir BKY m.39.
- Serbest kart dönemlerinde 24 ay sınırı
6 Haziran 2024'te eklenen fıkraya göre, on sekiz yılın hesabında serbest basın kartı taşınan dönemlerin toplam süresinin en fazla yirmi dört ayı dikkate alınır BKY m.14/4. İşsiz geçen uzun dönemler böylece sınırlı biçimde sayılır.
18 yıl kuralı nasıl hesaplanır?
Yönetmelik "mesleki hizmet" için ayrıntılı bir hesap yöntemi vermez; sürenin kesintisiz olması da aranmaz. Uygulamada Komisyon, başvuranın mesleki çalışmalarını, eserlerini ve kart kayıtlarını değerlendirir BKY m.35/2. Hesaba dâhil edilen ve edilmeyen dönemleri ayırmak için şu tabloyu kullanabilirsiniz:
| Dönem | 18 yıla etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Göreve bağlı basın kartıyla çalışılan yıllar | Tam sayılır | BKY m.14/1 |
| Serbest basın kartı taşınan dönemler | Toplamda en fazla 24 ay sayılır | BKY m.14/4 |
| Kartsız ancak 5953 kapsamında gazetecilik yapılan yıllar | Mesleki hizmet olarak belgelenirse değerlendirilir; Komisyon takdiri | BKY m.35/2 |
| Medya dışı işlerde geçen yıllar | Sayılmaz | BKY m.14/1 |
| Enformasyon görevlisinin kartsız kamu hizmeti | Sayılmaz; kart taşınan süre esastır | BKY m.14/1 |
Komisyon, Yönetmeliğe göre yılda en az üç defa toplanır BKY m.34/1. Hesabınızda on sekiz yılı dolduracağınız tarihi biliyorsanız başvurunuzu bu tarihten sonraki ilk toplantıya yetişecek şekilde planlayın; eksik süreyle yapılan başvuru reddedilir ve bir sonraki toplantıya kadar beklemeniz gerekir.
Sürekli basın kartı başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru, diğer türlerle aynı kanaldan yapılır: e-Devlet üzerinden Basın Kartı Sistemi'nde "Sürekli Basın Kartı Başvurusu" seçilir, beyanname doldurulur, vesikalık fotoğraf ve mesleki çalışma belgeleri yüklenir BKY m.28/1. Faal çalışan başvurucularda beyanname kuruluş yetkilisince onaylanır BKY m.28/2; mesleği bırakmış olanlarda bu onay aranmaz çünkü sözleşme şartı yoktur BKY m.14/2. Dosya bölge müdürlüğünce incelenir, Komisyona sevk edilir ve Komisyon başvuranın nitelikleri, mesleki çalışmaları, eserleri ve ödüllerini değerlendirerek karar verir BKY m.33/1-a. Genel akış için basın kartı başvurusu sayfasına bakın.
Elinizde göreve bağlı kart varsa, sürekli kart düzenlendiğinde eski kartın iadesi gerekir; iade edilmeden yeni kart başvurusu işleme alınmaz BKY m.37/4.
Sürekli basın kartının sağladığı haklar
Sürekli kart, göreve bağlı kartla aynı statüde resmî kimlik belgesidir BKY m.5. Buna ek olarak iki noktada özel bir konumu vardır. Birincisi, Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir; faal gazeteciliği bırakmış olanlar için görevlendirme yazısını basın yayın meslek kuruluşları yazar HDP Yön. m.4/1-d. İkincisi, Komisyonun dört üyesi sürekli nitelikte basın kartı sahipleri arasından Başkanlıkça belirlenir BKY m.30/1-ç; yani sürekli kart sahipleri karar sürecinde temsil edilir.
Kartın "ömür boyu" niteliği, iptal edilemeyeceği anlamına gelmez. Genel şartların sonradan kaybedilmesi BKY m.38/1-a veya basın ahlak esaslarına aykırı davranış BKY m.38/2 hâlinde sürekli kart da iptal edilebilir. Ayrıca on yıllık geçerlilik süresi dolan kartlar, şartlar sürüyorsa Komisyon kararı gerekmeden Başkanlıkça yenilenir BKY m.47; bu kural sürekli kartın fiziksel yenilenmesi için de geçerlidir.
Sürekli kart ile serbest kart arasındaki fark
İkisi de kuruluşa bağlı çalışma şartı aramaz, ancak amaçları farklıdır. Serbest basın kartı, işten ayrılan gazeteciye yeni iş bulana kadar 12, 18 ya da 24 ay verilen geçici bir köprüdür BKY m.13/3; süresi dolunca iade edilir BKY m.37/2. Sürekli kart ise mesleğe on sekiz yıl emek vermiş gazeteciye ömür boyu verilen bir statüdür BKY m.14/1. On sekiz yılı dolmamış ve işsiz kalan gazeteci için doğru araç serbest karttır; dolmuşsa sürekli kart.
Kaynaklar
- Basın Kartı Yönetmeliği (7051 sayılı CB Kararı), m.5, 13–14, 28–30, 33–35, 37–39, 47; m.14/4, 6/6/2024 tarihli 8624 sayılı Kararın 1. maddesiyle eklenmiştir.
- 5187 sayılı Basın Kanunu, ek m.1/1-d ve ek m.3.
- Basın Kartı Sahibi Basın Mensuplarının Hizmet Damgalı Pasaport Başvurularında Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge, m.2 ve m.4.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.
Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.