Turkuaz basın kartı nedir, kimlere verilir?
Turkuaz basın kartı, İletişim Başkanlığının 2019'dan bu yana bastığı basın kartlarının rengine verilen addır; mevzuatta "turkuaz" diye ayrı bir kart türü yoktur. Kartın şekli, tasarımı ve güvenlik öğelerini Başkanlık belirler BKY m.6/2; hukuken kart, Yönetmelikteki beş türden biridir: göreve bağlı, süreli, geçici, serbest veya sürekli BKY m.6/1. Dolayısıyla turkuaz kart, eski sarı kartla aynı statüde resmî kimlik belgesidir BKY m.5 ve aynı şartlarla verilir.
Mevzuat uyarısı. Bu sayfadaki hukuki bilgiler 3 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre derlenmiştir ve hukuki danışmanlık değildir. Kanun, yönetmelik ve idari uygulamalar değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynakları (mevzuat.gov.tr, iletisim.gov.tr, bik.gov.tr) kontrol edin ve gerekirse bir hukukçuya danışın. KEYDAL, bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden sorumlu tutulamaz.
Bu sayfada
Turkuaz basın kartı ne demek?
Basın kartları on yıllarca sarı renkte basıldığı için "sarı basın kartı" deyimi yerleşti. Basın kartı görevi 2018'de Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünden İletişim Başkanlığına geçince CBK 14 m.3/1-k kartın tasarımı da yenilendi. Temmuz 2019'dan itibaren dağıtılan yeni kartlar mavi-turkuaz tonunda, ortasından pembe bir kuşak geçen tasarıma sahipti; önce Türkiye'de çalışan yabancı basın mensuplarına, ardından Cumhurbaşkanlığı muhabirlerine ve diğer gazetecilere verildi. Gazeteciler yeni karta rengi nedeniyle "turkuaz basın kartı" demeye başladı.
Rengin mevzuatta karşılığı yoktur. Yönetmelik, kartın şekli, özellikleri, tasarımı, güvenlik öğeleri ve kartta yer alacak bilgilerin Başkanlıkça belirlenip duyurulacağını söyler BKY m.6/2; Başkanlık dilediğinde genel kart değişimine karar verebilir ve bunu internet sitesi, Anadolu Ajansı ve TRT aracılığıyla duyurur BKY m.43. Yani yarın kart başka renkte basılsa da hukuki statü değişmez.
Turkuaz kart hangi hukuki türe karşılık gelir?
Turkuaz, bir türün değil fiziksel kartın adıdır; Yönetmelikteki beş tür de aynı tasarımla basılır. Elinizdeki kartın türünü kartın üzerindeki ibare ve e-Devlet "Basın Kartı Sorgulama" kaydı gösterir.
| Hukuki tür | Kime verilir | Dayanak |
|---|---|---|
| Göreve bağlı | Bir medya kuruluşunda çalışan Türk vatandaşı medya mensupları ve enformasyon görevlileri; eski "sarı kart"ın karşılığı | BKY m.10 |
| Süreli | Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensupları | BKY m.11 |
| Geçici | Haber amacıyla geçici süre gelen yabancı medya mensupları | BKY m.12 |
| Serbest | İşten ayrılan veya yurt dışında serbest çalışan Türk vatandaşları | BKY m.13 |
| Sürekli | En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunanlar, ömür boyu | BKY m.14 |
Türlerin karşılaştırması için sarı basın kartı sayfasına, uzun kıdemliler için sürekli basın kartı sayfasına bakabilirsiniz.
Turkuaz basın kartı kimlere verilir?
Yanıt, "basın kartı kimlere verilir" sorusunun yanıtıyla aynıdır BKY m.7/1: Türkiye'de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının Türk vatandaşı medya mensuplarına; süreli yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanlarına; yabancı medya mensuplarına; yurt dışında yayın yapan kuruluşların Türk vatandaşı sahip ve çalışanlarına; yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşlarına; medya alanındaki kamu kurumlarının ve enformasyon hizmetlerinin personeline; medya alanında faaliyet gösteren sendika ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların yöneticilerine.
Kişisel şartlar da aynıdır: 18 yaş, en az lise mezuniyeti, kısıtlı olmama, adli sicil engellerinin bulunmaması, 5953 sözleşmesiyle çalışma ve medya dışı ticari faaliyette bulunmama BKY m.8/1. Ayrıntılar basın kartı alma şartları sayfasında.
"Turkuaz kart" ibaresi bazı duyurularda akreditasyon ölçütü olarak kullanılır: bir etkinliğe "yalnızca turkuaz basın kartı sahipleri alınacaktır" denmesi, İletişim Başkanlığının verdiği resmî kart dışındaki kurum ve dernek kartlarının kabul edilmeyeceği anlamına gelir. Akreditasyon kararı etkinliği düzenleyen kuruma aittir; kart yalnızca kimliği belgeler BKY m.5.
Turkuaz basın kartı nasıl alınır?
- Size-Devlet ile Basın Kartı Sistemi'nde beyanname doldurun
Vesikalık fotoğraf ve en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge yüklenir BKY m.28/1; çıktı kuruluş yetkilisince onaylanır BKY m.28/2.
- Bölge müdürlüğü · Komisyonİnceleme ve karar
Bölge müdürlüğü inceler, Başkanlık kurumlardan bilgi ister BKY m.29/1; dosya Komisyona gider ve Komisyon mesleki çalışmaları değerlendirerek karar verir BKY m.33/1-a.
Adımların tamamı basın kartı başvurusu rehberinde.
Eski sarı kartım geçerli mi?
Yönetmelik, yürürlüğe girmeden önce usulüne uygun verilmiş basın kartlarının, sahipleri Yönetmelikteki şartları taşıdığı sürece geçerliliğini koruyacağını söyler BKY Geçici m.1. Buna karşılık, yeni Kanun ve Yönetmeliğe göre artık kart alma hakkı bulunmayanların kartları ve buna bağlı diğer kartlar Başkanlıkça iptal edilir. Kartın geçerlilik süresi on yıldır; süresi dolan kart, şartlar sürüyorsa Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir BKY m.47. Genel bir kart değişimi kararı alınırsa bu, Başkanlık sitesi, AA ve TRT üzerinden duyurulur BKY m.43/2. Yenileme adımları için basın kartı yenileme sayfasına bakın.
Kartın üzerinde hangi bilgiler bulunur?
Kartta yer alacak bilgiler, türler de dikkate alınarak Başkanlıkça belirlenir ve talep edilmesi hâlinde örneği ilgilileriyle paylaşılır BKY m.6/2. Uygulamada kart, sahibinin adı, fotoğrafı, kart numarası, çalıştığı kuruluş ve unvanı ile kart türünü taşır; işyeri ya da unvan değiştiğinde bu bilgiler eskidiği için kartın bir ay içinde iadesi ve yenisinin düzenlenmesi gerekir BKY m.37/1-a. Kartın güvenlik öğeleri, benzerinin basılmasını zorlaştırmak içindir; Başkanlığın kartlarına dizgi, fon, tertip, şekil ve renk bakımından benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında suç duyurusunda bulunulur BKY m.46. Bu nedenle "turkuaz" renk ve tasarım, sahte kartla gerçek kartı ayırt etmede kurumlar için pratik bir işarettir; kesin doğrulama ise kart numarası ve Başkanlık kayıtlarıyla yapılır BKY m.42/1.
Turkuaz kartın avantajları farklı mı?
Hayır. Haklar karta değil mevzuata bağlıdır: resmî kimlik belgesi niteliği BKY m.5, talep hâlinde basın trafik kartı BKY m.44 ve yurt dışı görevlendirmede hizmet damgalı pasaport HDP Yön. m.2. Kurumların (müze, belediye, işletme) tanıdığı indirimler kurum kararıdır ve kartın rengiyle ilgisi yoktur. Hakların dökümü için basın kartı avantajları sayfasına bakın.
Kaynaklar
- Basın Kartı Yönetmeliği (7051 sayılı CB Kararı), m.5–8, 10–15, 17–18, 28–29, 33, 43–44, 47 ve Geçici m.1.
- 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, m.3/1-k.
- Basın Kartı Sahibi Basın Mensuplarının Hizmet Damgalı Pasaport Başvurularında Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge, m.2.
- Yeni basın kartlarının Temmuz 2019'da dağıtılmaya başlanmasına ilişkin basın haberleri.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.
Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.