Basın kartı unvanları nelerdir?

Unvan neden bu kadar önemli?

Kart, kişiye kuruluşundaki göreviyle verilir. Yönetmelik her kuruluş türü için kapalı bir unvan listesi koyar; sözleşmede yazan unvan bu listede yoksa, kişi fiilen gazetecilik yapsa bile başvuru ilerlemez. Beyannameye sözleşmedeki bilgiler yazılır BKY m.28/4 ve Komisyon başvuranın niteliklerini bu unvan üzerinden değerlendirir BKY m.35/2. Basın kartını kimler alabilir sayfası unvanları kişi gözüyle özetler; bu sayfa ise listeleri madde madde, kuruluş türüne göre verir.

Günlük siyasi gazeteler (m.19)

En geniş listelerden biri; on dört unvan grubu BKY m.19/1: imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi; genel yayın yönetmeni, genel yayın koordinatörü, genel yayın müdürü veya yayın yönetmeni; genel müdür, genel koordinatör, müessese müdürü veya idare müdürü; gazetenin yayımlandığı yerde oturması şartıyla sorumlu yazı işleri müdürü veya sorumlu müdür; yazı işleri müdürü; gece yazı işleri sorumlusu; istihbarat ve haber bölüm şefi; politika, iç haberler, dış haberler, gündem, ekonomi, finans, magazin, eğitim, spor, kültür sanat, turizm, aile, sağlık, bilim ve teknoloji, çevre, özel haberler ve yeni medya haberleri alanlarında çalışmak şartıyla haber müdürü, editörü, redaktörü veya şefi; köşesi olan ve periyodik yazan başyazar ve yazar; muhabir; foto muhabiri; temsilci muhabir; görsel yönetmen, sayfa sekreteri veya haber alanında görev alan tasarımcı grafiker; karikatürist; ressam; okur temsilcisi; bölge veya il temsilcisi. Haftalık siyasi gazete ve dergilerde liste aynıdır BKY m.20/1.

Siyasi olmayan yayınlar ve seyrek yayınlar (m.21–22)

Siyasi olmayan gazete ve dergilerde liste biraz daralır: temsilci muhabir ile bölge ve il temsilcisi yoktur; editör unvanı için alan sınırlaması da aranmaz BKY m.21/1. On beş günlük gazeteler ile on beş günden seyrek dergilerde liste daha da kısadır: imtiyaz sahibi, yayın yönetmeni, sorumlu müdür, yazı işleri müdürü, istihbarat ve haber bölüm şefi, alan şartlı editör, köşe yazarı, muhabir, foto muhabiri, görsel yönetmen-sayfa sekreteri-grafiker, karikatürist ve ressam BKY m.22/1. Genel müdür, gece yazı işleri sorumlusu, okur temsilcisi gibi unvanlar bu yayınlarda kart alamaz.

Ajanslar (m.23–24)

Anadolu Ajansı için 2024 değişikliğiyle yeniden yazılan liste kademeli bir kadro yapısını izler BKY m.23/1: yönetim kurulu başkanı ve üyeleri; genel müdür, yardımcıları ve genel yayın yönetmeni; haber direktörleri ve direktörler; koordinatörler, müşavirler, yayın danışmanları, haber müdürleri ve müdürler ile yardımcıları; bölge müdürleri ve bölge haber müdürleri; başmuhabir, başfoto muhabiri, başkameraman, başgrafiker, başkurgucu ve başyayıncı; kıdemli muhabir, foto muhabiri, kameraman, grafiker, kurgucu ve yayıncı; muhabir, foto muhabiri, kameraman, grafiker, kurgucu ve yayıncı; bunların yardımcıları. Haber alanında çalışmayanlara kart verilmez BKY m.23/2.

Diğer haber ve fotoğraf ajanslarında liste şöyledir BKY m.24/1: imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi; genel yayın yönetmeni ve eşdeğerleri; genel müdür ve eşdeğerleri; ajansın idare yerinde oturması şartıyla sorumlu müdür; alan şartlı haber müdürü, editörü, redaktörü veya şefi; haberlerle ilgili bölge veya il temsilcisi; şube müdürü ve yardımcısı; istihbarat ve haber bölüm şefi; muhabir; foto muhabiri; haber kameramanı; sayfa sekreteri veya haber grafikeri.

TRT (m.25)

TRT'de kart alabilecekler dört grupta sayılır BKY m.25/1: yönetim kurulu başkanı ve üyeleri; genel müdür ve yardımcıları, daire ve kurul başkanları, genel sekreter, kanal koordinatörleri, TRT müdürleri ve radyo müdürleri; bunların yardımcıları, haber koordinatörleri, yurt dışı temsilcileri, masa sorumluları ve yayın denetmenleri; 2954 sayılı Kanun ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında yapım ve yayınla görevli personel. 2024 değişikliğiyle TRT'de haber alanında çalışmayanlara kart verilmeyeceği eklenmiştir BKY m.25/2. TRT aracılığıyla başvuranlarda 5953 sözleşmesi şartı aranmaz BKY m.10/3.

Radyo ve televizyonlar (m.26)

Görsel-işitsel üretimin unvanları en geniş biçimde burada yer alır BKY m.26/1: yönetim kurulu başkanı; genel müdür veya genel koordinatör; yayın denetleme kurulu başkanı; genel yayın yönetmeni ve eşdeğerleri; haber koordinatörü; bölge ve il temsilcisi; sorumlu müdür; alan şartlı haber müdürü, editörü, redaktörü veya şefi; prodüktör; yönetmen; istihbarat ve haber bölüm şefi; haber spikeri; moderatör; haber kameramanı; kameraman; muhabir; temsilci muhabir; haber veya spor yorumcusu; kurgucu; izleyici temsilcisi; işaret dili tercümanı; ve 2024'te eklenen fotoğrafçı. Önemli sınır: sayılan unvanlarda çalışsalar dahi haber alanında çalışmayanlara kart verilmez BKY m.26/2-f; eğlence programının yönetmeni ya da dizi kameramanı kapsam dışıdır.

İnternet haber siteleri (m.27)

İnternet haber sitelerinin listesi gazete listesine iki dijital unvan ekler BKY m.27/1: imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi; genel yayın yönetmeni, genel yayın koordinatörü, internet yayın müdürü veya internet yayın yönetmeni; genel müdür ve eşdeğerleri; sorumlu yazı işleri müdürü veya sorumlu müdür (oturma şartı yok); yazı işleri müdürü; gece yazı işleri sorumlusu; istihbarat ve haber bölüm şefi; alan şartlı internet haber müdürü, koordinatörü, editörü, redaktörü veya şefi; köşe yazarı; muhabir; foto muhabiri; temsilci muhabir; görsel yönetmen, sayfa sekreteri veya haber grafikeri; karikatürist; ressam; okur temsilcisi; bölge veya il temsilcisi; haber kameramanı; haber spikeri; kameraman; kurgucu; video editörü; sosyal medya editörü. Kontenjan sigortalı çalışan sayısına bağlıdır BKY m.27/2; ayrıntı internet haber sitesi basın kartı sayfasında.

Hiçbir listede olmayan unvanlar

Reklam, pazarlama, satış, muhasebe, insan kaynakları, bilgi işlem, yazılım geliştirme, SEO, halkla ilişkiler, kurumsal iletişim, dağıtım ve matbaa unvanları hiçbir listede bulunmaz. Bu kişiler medya kuruluşunda çalışsa da "medya faaliyeti yürüten çalışan" tanımına girmez BKY m.4/1-n. Uygulamada en çok karışan unvanlar şunlardır:

Unvanı doğru yazdırmak, altı aylık çalışmayı biriktirmek kadar önemlidir; başvuru adımları için basın kartı başvurusu, kontenjan hesabı için basın kartı kontenjanı sayfalarına bakın.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.

Uyarı: Bu site İletişim Başkanlığı ile ilişkili değildir; KEYDAL Haber Yazılımı ekibinin hazırladığı bir bilgi rehberidir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Resmî başvuru ve işlemler için iletisim.gov.tr ve e-Devlet adreslerini kullanın.